Nyheter: Fiskeri og havbruk

Eksfin har finansiert sjømatnæringa med 12 milliardar

Framherjis
Framherjis nye trålar frå Vard Brattvaag er designa for miljøvennleg drift, med hybrid framdrift og handtering av restavfall frå produksjonen om bord. / Foto: Vard Design

I dag blir den toppmoderne fisketrålaren «Akraberg» døypt. Trålaren vart levert i går til fiskeselskapet Framherji. «Akraberg» er bygd ved verftet Vard Brattvåg i Ålesund og finansiert av Eksfin og Nordea. Sidan 2015 har Eksfin bidrege med 12 milliardar kroner i lån og garantiar til sjømatnæringa.

Dei siste åra har Eksfin (Eksportfinansiering Norge) opplevd sterk vekst i etterspurnaden etter lån og garantiar til sjømatnæringa. Eksfin, som er eit statleg supplement til privat finansiering, er imponert over den norske havbruksnæringa som veks, særleg takka vere innovasjon og teknologiutvikling.

Noreg treng store teknologiske og finansielle løft i eksportnæringane våre, også i fiskeri- og havbruksnæringa. Då må bransjen, bankane og staten jobbe på lag. Framover forventar vi framleis vekst i lån og garantiar til denne viktige eksportnæringa. Tone Lunde Bakker, administrerande direktør i Eksfin.

Eit godt døme er selskapet Tau Tech i Ålesund som har overteke eit offshoreskip som skal byggjast om til skjelhaustar. I meir enn 30 år har skjelskraping vore forbode i Noreg, men no har Tau Tech utvikla ein skånsam og effektiv teknologi for berekraftig presisjonsfangst av haneskjel, ei delikatesse som minner om kamskjel.

Eksfin stiller med lån og dekning av kredittrisiko i dette prosjektet og er med på å drive heile flåtefornyinga i sjømatnæringa.

Les: Offshoreskip bygges om til innovativ skjellhøster

Næringa i Møre og Romsdal er største brukar av tilboda til Eksfin

I perioden 2015 til 2021 har det vorte ferda ut garantiar og utbetalt lån til fiskeri- og havbruksnæringa i storleiksorden 12 milliardar kroner.

Graf lån og garanti for fiskeri havbruk

Grafen viser sterk utvikling i Eksfin sine lån og garantiar til fiskeri- og havbruksnæringa sidan 2015. Auken har vore spesielt sterk i åra etter 2019.

Næringa i Møre og Romsdal er den største brukaren av ordningane til Eksfin. Ferskaste prosjekt ut er den toppmoderne fisketrålaren «Akraberg» som vart levert frå Sunnmøre og Vard Brattvåg 30. juni. Eksfin har sørgt for langtidsfinansiering til det færøyske reiarlaget Framherji med 312 millionar danske kroner, og lånet har vorte delutbetalt i byggjeperioden fram mot ferdigstilling. Her har Eksfin og Nordeas sjømatavdeling i Ålesund samarbeidd, og heile lånebeløpet er garantert av Nordea.

 Med Eksfin på laget har vi fått gode finansieringsvilkår når «Akraberg» skulle byggjast.

Annfinn Olsen, CEO, Framherji

På tid og på budsjett

Fisketrålaren har eit hybrid framdriftssystem som består av batteripakke og dieselelektrisk framdrift. Vard framhevar at fartøyet er designa for å oppfylle høge krav til fiskehelse, effektivitet og miljøvennleg drift. Om bord blir det også fabrikk som kan handtere restavfallet frå produksjonen, som blant anna skal gå til framstilling av fôr til havbruksnæringa på Færøyane.

Medan ei rekkje verft i Europa slit med betydelege forseinkingar på nybyggingsprosjekta sine grunna utfordringar knytte til covid-19 og krig i Europa, ja, så leverer Vard nye «Akraberg» på tid og på budsjett. Det er rett og slett veldig imponerande.

Stig Gjethammer, kundeansvarlig, Eksfin

Selskapet Framherji, som eig den nye trålaren, er blant dei fire største aktørane på Færøyane. Trålaren vil i all hovudsak fiske i Barentshavet og ved Svalbard.

Vil fremje auka eksport

Eit viktig bidrag til auken i lånegarantiar til havbruksnæringa er produktet «internasjonaliseringsgaranti» som vart innført i 2017. Eksfin kan gi garanti for lån til investeringar i Noreg som kan føre til auka eksport i framtida. Eksfin kan frå i år av også sidestille internasjonaliseringslån med internasjonaliseringsgaranti. Investeringa må direkte eller indirekte føre til eksport. Til dømes er det stilt ein slik garanti når Salmon Evolution byggjer sitt første landbaserte lakseoppdrettsanlegg på Indre Harøy i Møre og Romsdal. Nordea og Sparebanken Vest stiller med byggjelån på opptil 525 millionar kroner, der Eksportfinansiering Norge (Eksfin) garanterer for 50 prosent av byggjelånet.